VELUX: recordzomer maakt oververhitting in gebouwen urgent
De zomer van 2026 was volgens het KNMI de warmste sinds het begin van de metingen in 1901. Voor dakramenfabrikant VELUX is dat reden om aan de bel te trekken: oververhitting in gebouwen moet structureel worden meegenomen bij nieuwbouw en renovatie, en niet alleen de energieprestatie in de winter.
De cijfers spreken voor zich. De gemiddelde zomertemperatuur kwam uit op 19,3 °C, tegenover 17,5 °C normaal. In De Bilt werden 37 zomerse en 11 tropische dagen geteld, ruim meer dan gemiddeld.
Voor ontwerpers en architecten die met dakverdiepingen, zolders en lichtrijke ruimtes werken, raakt dat direct aan het vak. Een kamer die in juli onbruikbaar warm wordt, is geen geslaagde ruimte, hoe mooi het daglicht ook binnenvalt.
Beeld: VELUX
Zuinig is nog niet zomerbestendig
Sinds 2021 gelden voor nieuwbouw de BENG-eisen, gericht op een zo laag mogelijk energiegebruik. Goed geïsoleerde, luchtdichte gebouwen houden warmte in de winter vast. In de zomer werkt diezelfde eigenschap tegen: overtollige warmte moet ergens heen.
Voor nieuwbouwwoningen bestaat de indicator TOjuli, die het risico op oververhitting beoordeelt. VELUX wijst erop dat aan die eis ook kan worden voldaan met actieve koeling, bijvoorbeeld via een warmtepomp. Passieve maatregelen zoals zonwering zijn dan niet strikt nodig.
Het merk vindt dat de nadruk op voorkomen moet liggen, niet op achteraf wegkoelen. Daarvoor hanteert het de zogeheten ladder van koeling: eerst hittestress in de omgeving beperken, dan zonnewarmte buiten houden, vervolgens warmte afvoeren via zomernachtventilatie en pas als laatste stap actief koelen.
Renovatie: de woningen die er al staan
Het grootste deel van de woningen waarin Nederlanders de komende decennia wonen, staat er al. Bij renovatie ligt de focus doorgaans op isolatie en een lager energiegebruik. Zonder aandacht voor zomercomfort kan warmte volgens VELUX juist moeilijker uit het gebouw verdwijnen.
Beeld: VELUX
Bovendien geldt de TOjuli-eis alleen voor nieuwbouw. Voor bestaande woningen bestaat geen vergelijkbare norm. Via de Coalitie Oververhitting van Gezond Binnen zet VELUX zich in om zonwerende maatregelen bij renovatie beter te verankeren in beleid en subsidieregelingen.
Een recent aangenomen motie in de Tweede Kamer vraagt om zonwering en groene gevels op te nemen in onder meer de ISDE en het Warmtefonds. De uitwerking volgt nog. Het merk legt daarnaast een duidelijke verantwoordelijkheid bij opdrachtgevers, woningcorporaties, vastgoedbeheerders, ontwerpers en uitvoerende partijen.
Eerst warmte buiten houden, dan afvoeren
In de praktijk begint het bij zonnewarmte tegenhouden voordat die het gebouw binnendringt. Buitenliggende zonwering en rolluiken op dakramen beperken directe zoninstraling via het dak.
Daarna volgt ventilatie. Door op het juiste moment vraaggestuurd te ventileren, verdwijnt warme lucht en komt koelere buitenlucht binnen. Het schoorsteeneffect helpt daarbij: warme lucht stijgt op en ontsnapt via hoger gelegen openingen. VELUX spreekt van ventilatieve koeling.
Die combinatie kan de behoefte aan actieve koeling beperken, en daarmee ook extra energiegebruik, onderhoud en kosten.
Het merk stelt dat de huidige bouwregelgeving een ondergrens is en geen eindpunt. Met de renovatieopgave die Nederland de komende jaren wacht, ligt er volgens VELUX een kans om woningen niet alleen zuiniger te maken, maar ook beter voorbereid op de warme zomers die nog komen.
