Bezoek aan binnensteden 8,7 procent lager in derde kwartaal
In het derde kwartaal van 2026 liepen er gemiddeld 8,7 procent minder mensen door de Nederlandse centrumgebieden dan een jaar eerder. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers van de Nationale Bezoekers Index, gepubliceerd op 26 oktober. Bijna driekwart van de centra zag het bezoek dalen.
Voor woonwinkels, interieurzaken en designwinkels in de binnenstad is dat een signaal om serieus te nemen. Zij leven voor een groot deel van mensen die binnenlopen, en die waren er deze zomer minder.
Foto: Mauro Lima, Unsplash
Grote steden zakten het verst
De zes grootste gemeenten kregen de grootste klap: gemiddeld 15 procent minder passanten. Utrecht en Den Haag worden als grote dalers genoemd. Rotterdam bleef vrijwel gelijk aan vorig jaar.
Middelgrote steden hielden beter stand, met een gemiddelde daling van 4,4 procent. In die groep zitten ook de meeste stijgers. Gorinchem groeide het hardst, met 34 procent meer bezoek. Ook Roermond, Vlaardingen, Waalwijk en Terneuzen trokken meer mensen dan een jaar eerder.
De kustplaatsen bleven met min 0,3 procent vrijwel op het niveau van vorig jaar. Noordwijk, IJmuiden, Ouddorp en Den Helder groeiden zelfs. Bij de grotere centra stegen Maastricht, Zaandam, Leeuwarden en Haarlem.
Foto: Fons Heijnsbroek, Unsplash
Minder bezoekers, toch meer omzet
Opvallend is dat de omzet in de detailhandel in dezelfde periode wel steeg. Volgens het CBS lag die in juli bijna 3 procent hoger dan een jaar eerder en in augustus 3,5 procent hoger. Wie de stad in ging, bleef ook even lang: de verblijfsduur is vrijwel onveranderd.
De index legt de daling naast de zomer van 2026, die het KNMI als de warmste ooit mat. Een harde oorzaak noemt de index niet. Wel lijkt de drukte op de stranden terug te zien in de kustcentra, de enige groep die op peil bleef.
Voor de woonbranche komen de cijfers op een gevoelig moment. Deze week maakte ook Bentveld Interieur in Leiden bekend dat het eind december stopt; eigenaar Hanno Bentveld wees daarbij op een binnenstad waar het winkelen is veranderd, met meer horeca en minder rustig etalages kijken.
Voor kleinere gemeenten waarschuwt de index voor grote schommelingen. Een evenement, werkzaamheden of een winkel die opent of sluit, kan het percentage daar flink laten bewegen.
Wat de Nationale Bezoekers Index meet
De Nationale Bezoekers Index is het dataplatform van Resono en Argaleo. Het meet het aantal passanten in centrumgebieden en vergelijkt elk kwartaal met hetzelfde kwartaal een jaar eerder.
Het derde kwartaal past in een reeks. In het derde kwartaal van 2025 groeide het bezoek nog met 1,75 procent. Daarna volgden min 2,8 procent in het vierde kwartaal van 2025, min 8,4 procent in het eerste kwartaal van 2026 en min 4,1 procent in het tweede kwartaal. De daling die in het voorjaar leek af te zwakken, is deze zomer dus weer dieper geworden.
Of het tij in het laatste kwartaal keert, moeten de komende maanden uitwijzen. Voor ondernemers in de binnenstad zijn de weken rond de feestdagen de eerste echte toets. De cijfers over het vierde kwartaal verschijnen begin 2027.
